Doğumlar Azalıyor, Yaşlı Nüfus Artıyor: Türkiye’yi Bekleyen Risk

TÜİK’in 2025 verileri, Türkiye’de ortalama hane halkı büyüklüğünün son 16 yılda belirgin biçimde azaldığını ortaya koydu. Nüfus artışı sürse de aile yapısı küçülürken, doğurganlık oranındaki gerileme demografik dönüşümün yönüne işaret ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 sonuçlarına göre, ülkede ortalama hane halkı büyüklüğü 3,08 kişiye düştü. 2008 yılında 4 kişi seviyesinde olan bu oran, 16 yıl içinde yaklaşık bir kişilik azalışa işaret ediyor. Türkiye nüfusu 86 milyonu aşarken, ailelerin daha küçük yapılar hâlinde yaşadığı görülüyor.

Bölgesel farklar belirginleşiyor

İl bazında incelendiğinde önemli farklılıklar dikkat çekiyor. Batı ve Kuzey Anadolu’daki birçok ilde hane halkı büyüklüğü 2,5 kişi civarına kadar geriledi. Tunceli, Giresun ve Çanakkale en düşük ortalamalara sahip iller arasında yer aldı. Bu durum; göç hareketleri, yaşlanan nüfus ve tek kişilik hane sayısındaki artışla ilişkilendiriliyor.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri ise daha kalabalık aile yapısını koruyor. Şırnak’ta ortalama hane halkı büyüklüğü 4,84 kişiyle Türkiye’de ilk sırada yer aldı. Şanlıurfa, Batman ve Hakkâri de yüksek oranlarıyla öne çıktı. Uzmanlara göre bu tablo, genç nüfus oranının yüksekliği ve geleneksel aile yapısının sürmesiyle bağlantılı.

Büyükşehirlerde farklı tablo

İstanbul, Ankara ve İzmir’de ortalama hane halkı büyüklüğü ülke ortalamasının altında ya da sınırında seyrediyor. İstanbul’da 3,09 kişi olan ortalama, Ankara’da 2,86’ya, İzmir’de ise 2,75’e kadar düşüyor. Büyükşehirlerde konut maliyetleri, değişen yaşam tarzı ve yalnız yaşayan birey sayısındaki artış bu gerilemede etkili oluyor.

Doğurganlık hızındaki düşüş dikkat çekiyor

Hane halkı küçülmesinin temel nedenlerinden biri de doğurganlık oranındaki gerileme. TÜİK verilerine göre Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 2001’de kadın başına 2,38 çocukken, 2024 itibarıyla 1,48’e indi. Bu oran, nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1’in oldukça altında bulunuyor.

Demograflar, mevcut eğilimin uzun vadede yaşlı nüfus oranını artırabileceği ve sosyal politikalar üzerinde belirleyici olabileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlara göre Türkiye’de değişen aile yapısı; konut politikalarından eğitim planlamasına kadar birçok alanda yeni düzenlemeleri gerekli kılıyor.

Türkiye, 12 Şubat 2026 03:02