Malatya’da son iki yıldır etkisini artıran don olayları ve olumsuz iklim koşulları, kayısı üretiminde ciddi kayıplara yol açtı. Ziraat Mühendisi ve Bitki Koruma Uzmanı Enes Genco, “44 Malatya Haber’e yaptığı Özel Röportajında hem mevcut durumu analiz etti hem de üreticilere önemli uyarılarda bulundu.

Geçen Yılın Hasarı Bu Yıla Yansıdı

2025 yılında yaşanan şiddetli don olaylarının kayısı ağaçlarında büyük tahribata neden olduğunu belirten Genco, ağaçların bu süreçte ciddi enerji kaybı yaşadığını ifade etti.
“Geçen yıl don zararı bazı bölgelerde yüzde 100’e ulaştı. Ağaçlar kendini toparlayabilmek için tüm gücünü harcadı. Bu nedenle özellikle ‘Hacı Halil’ çeşidinde bu yıl tomurcuk oluşumu ciddi şekilde zayıf kaldı” dedi.

Yağışlar Döllenmeyi Engelledi

Bu yılki yoğun yağışların da üretimi olumsuz etkilediğini dile getiren Genco, çiçeklenme döneminde yeterli tozlaşma ve döllenmenin gerçekleşmediğini söyledi.

“Ağaçlar tomurcuk oluşturdu ancak uygun döllenme ortamı oluşmadığı için bu tomurcuklar döküldü. Bu da verimde düşüşe neden oldu” ifadelerini kullandı.

Don Riski Devam Ediyor

İl genelinde şu ana kadar yeni bir don olayının yaşanmadığını aktaran Genco, riskin tamamen ortadan kalkmadığını vurguladı.
“Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinden olumsuz bir bildirim yok ancak üreticilerin dikkatli olması gerekiyor. Don riski hâlâ sürüyor” dedi.

Donla Mücadelede Etkili Yöntemler

Genco, üreticilere don riskine karşı alınabilecek önlemleri de sıraladı. Özellikle “spring (sprinkler) sulama” yönteminin önemine dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
“0 derecenin altına düşüşü engellemek için ağaçların üzerine su verilmesi gerekiyor. Su donarken açığa çıkan ısı bitkiyi korur. Bunun yanı sıra lastik veya saman yakarak yapılan dumanlama da bahçedeki sıcaklığı artırabilir.”

Fiyatlarda Artış Bekleniyor

Üretimde yaşanan düşüşün piyasalara da yansıyacağını belirten Genco, kayısının değer kazanacağını ifade etti.
“Son dönemde 350-400 TL seviyelerinde konuşulan fiyatların, arz-talep dengesine bağlı olarak daha da yükselmesi bekleniyor. Ürün azaldıkça değeri artıyor” diye konuştu.

“Bakım İhmal Edilmemeli”

Ağaçların gelecek yıl yeniden verimli olabilmesi için bakımın kritik olduğuna dikkat çeken Genco, üreticilere önemli tavsiyelerde bulundu:
“Artık ağaçları kendi haline bırakma dönemi bitti. Küresel iklim değişikliği nedeniyle düzenli besleme şart. Amino asitler ile bor, çinko ve mangan gibi iz elementler kullanılmalı. Gübreleme doğru zamanda ve doğru dozda yapılmalı.”

Alternatif Ürün Vurgusu

Malatya’da üretimin sadece kayısıya bağlı kalmaması gerektiğini de vurgulayan Genco, iklim değişikliğine bağlı olarak alternatif ürünlere yönelmenin önemine işaret etti.
“İklim şartları değişiyor. Malatya daha serin bir iklim yapısına kayıyor. Bu nedenle Antep fıstığı, ceviz, badem, pamuk ve hünnap gibi ürünler değerlendirilmeli. Özellikle hünnapta verim iyi ancak pazarlama planlaması yapılmalı” dedi.

"44 Malatya Haber" röportajında  Genco konuşmasına Malatya’da kayısı üretiminin iklim değişikliği ve don riskleri nedeniyle kritik bir süreçten geçtiğini ortaya koyarken, üreticilerin daha planlı ve bilinçli hareket etmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi.